Te veel Engels in het onderwijs

Te veel Engels in het onderwijs

Hoewel ik graag met mijn tijd meega, maak ik mij zorgen over een moderne taaltrend: de verengelsing in het onderwijs.

Tweetalig onderwijs op een reguliere school: prima, met Engels naast Nederlands geef je leerlingen een goede basis mee voor een samenleving die steeds internationaler wordt. Maar als een opleiding volledig in het Engels wordt gegeven, verschraalt het onderwijs. De woordschat is kleiner, de variatie in zinsbouw is minder en de stilistische lenigheid is ondermaats. We zijn eerder tevreden met een eenvoudigere tekst en kijken minder vaak of een formulering beter of met een grapje kan. Gevolg: minder sprankelende taal, lager leerrendement en in het ergste geval misverstanden.

Lotte Jensen, zus van Stine en hoogleraar Nederlandse literatuur en cultuurgeschiedenis aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, is het met me eens. Volgens Lotte in een recent interview op Radio 1 verschraalt het onderwijs doordat de Nederlandse universiteit verengelst en omdat er steeds meer buitenlandse studenten naar Nederland komen. Doordat tegenwoordig maar liefst 74 procent van de masters alleen nog in het Engels wordt onderwezen, krijgt zelfs de Gijsbrecht van Vondel een Engelse vertaling.

Lotte pleit voor handhaving van het Nederlands als voertaal in het onderwijs, behoud van meertaligheid (denk ook aan Duits, Frans en Spaans) en meer cultuurbesef: ‘Nederlanders gaan wel te gemakkelijk mee in die internationale stroming en denken te weinig na over de waarde van de eigen taal en cultuur hierin. Die geven ze te gemakkelijk op. Er mag best meer trots of taalbesef, historisch besef op de eigen taal en cultuur zijn.’ Daar sluit ik me volledig bij aan.

Luister hier naar het interview met Lotte Jensen over de verengelsing in het onderwijs. ‘Verengelsing is een vorm van handelsgeest.’

Luister hier naar een interview van een andere tegenstander: Ad Verbrugge, filosoof en voorzitter van de Vereniging Beter Onderwijs Nederland (BON), over de rechtszaak van 14 juni 2018 tegen de verengelsing in het onderwijs. ‘We verkwanselen onze eigen taal.’

Lees hier het vonnis van de rechtbank.

De Grote Harry Bannink Podcast

De Grote Harry Bannink Podcast

Ben je ook een kind van (ongeveer) de jaren zeventig? Dan mag je De Grote Harry Bannink Podcast niet missen. Dit is het levenswerk van journalist Gijs Groenteman. Zijn liefdevol gemaakte podcast gaat over de liedjes van Harry Bannink. En over de mensen met wie hij die liedjes maakte, zoals Hans Dorrestein, Wieteke van Dort en Aart Staartjes. In elke aflevering draait Gijs ook de liedjes van de componist die hij vervolgens samen met zijn gast bespreekt. Dit levert mooie interviewfragmenten op over liefde, vriendschap, ruzie en creativiteit.

Bannink leek een bescheiden, kleurloze man, maar was een buitengewoon fantasierijke componist. Zijn liedjes waren overal, zoals in de musicals van Annie M.G. Schmidt, De Stratemakeropzeeshow en Het Klokhuis. De podcast is een zeer geslaagd monument voor hem.

Inmiddels zijn er 32 afleveringen. Elke aflevering duurt ongeveer een uur. Ideaal luistermateriaal tijdens kokkerellen of wandelen.

De Grote Harry Bannink Podcast gaat on tour: wie gaat er mee?

Podcast: via de website, iTunes of SoundCloud
Interview: met Gijs Groenteman in de VPRO-gids
Liedje: Loes Luca met Johnny Afdruiprekje

Een schrijversleven als Renate Dorrestein

Een schrijversleven als Renate Dorrestein

Donderdag 5 april was ik tot mijn vreugde onverwachts aanwezig bij de officiële presentatie van het nieuwste boek van Renate Dorrestein: Dagelijks werk. Een schrijversleven. Ik dacht een regulier interview met de auteur bij te wonen, maar toen ik de champagne, kaasstengels en uitgever van Podium zag wist ik beter. Renate had de bevriende DWDD-boekhandelaar Arno Koek van Boekhandel Blokker speciaal voor deze gelegenheid uitgekozen, want waarschijnlijk was dit haar laatste boekpresentatie gezien haar ongeneeslijke ziekte waarover ze bewust niet wilde praten. De boekpresentatie moest vooral feestelijk zijn en dat was het.

Om te voorkomen dat ze na haar dood een biograaf achter zich aan krijgt, heeft Renate zelf haar archief doorgespit. Na een grondige selectie diept ze uit vier decennia teksten op die een herkenbaar tijdsbeeld oproepen en tezamen haar eigenzinnige memoires vormen. Het boek is ‘een echte Dorrestein’ voor haar trouwe lezers en een inspirerend handboek voor hen die net als zij willen uitblinken in het schrijverschap. Ik behoor tot die laatste categorie, maar ben na het lezen van de eerste hoofdstukken nu al fan van haar geestige schrijfstijl.

Luister ook naar de boekrecensie van Onno Blom in het radioprogramma Nieuwsweekend van zaterdag 7 april. Dit programma over wetenschap, cultuur, sport en nieuws is sowieso een luistertip.

Lezen en muziek

Lezen en muziek

Lezen en muziek, gaat dat samen? En waar moet je naar luisteren als je leest? De een ervaart muziek tijdens het lezen als irritant, de ander zweert erbij. Uit lezersonderzoek van The Guardian blijkt dat je het best kunt luisteren naar non-vocale muziek of filmmuziek. De krant stelde uit de inzendingen zelfs een speellijst op Spotify samen: ‘Background music for reading’. Een op de vijf lezers vindt muziek prettig, wat deels verklaart dat sommige mensen onrustig worden door een gebrek aan prikkels. Dat herken ik zowel bij lezen als leren: mijn scriptie heb ik indertijd geschreven op het zoetgevooisde stemgeluid van Lionel Richie. Voor de diehards onder ons: irritante geluiden in de vorm van ‘white noise’ kunnen tot gelukzalige rust leiden. Denk aan geluiden als ‘sneeuw’ op je oude televisie of een lekkere harde regenbui. Ook te vinden op Spotify.

Bron: VARAgids, nr. 10, 2018.

Hoe lees ik in de Boekenweek?

Hoe lees ik in de Boekenweek?

Zaterdag 10 maart is de 83e Boekenweek van start gegaan met als thema Natuur. In aansluiting hierop hield literatuurkenner en leesambassadeur Lidewijde Paris gisteren in Boekhandel Blokker een inspirerende lezing over natuur in actuele boeken. Aanleiding was haar nieuwe boek HOE LEES IK korte verhalen?, een opvolger van haar succesvolle boek HOE LEES IK? over wat literatuur nu eigenlijk is en hoe het werkt. Beide boeken zijn aanraders voor docenten Nederlands en leesliefhebbers. 

Lidewijdes lezing was eerder een workshop. Vol enthousiasme en met boeken vol geeltjes las ze fragmenten voor, waarna het publiek een link moest leggen tussen natuur en hoe dit thema terugkomt in het boek. Hierbij citeerde ze de Nederlandse ‘filosoof’ Johan Cruijff: ‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt.’ Door lezen, puzzelen en nog eens lezen doorgrond je principes die je eerst niet zag. Zo weet ik nu al zeker dat ik een verborgen boodschap van een auteur eerder in literatuur zal ontrafelen. Lezen is vanaf vandaag en nog groter avontuur!

Boekhandel Blokker in Heemstede is van ‘mijn’ boekhandelaar Arno Koek, tevens lid van het DWDD-boekenpanel. 

Websites: www.boekenweek.nl, www.facebook.com/lidewijde.paris, www.boekhandelblokker.nl, www.libris.nl/blokker/actueel/dwdd-boek-van-de-maand/

De Taalstaat, elke week genieten en leren

De Taalstaat, elke week genieten en leren

Als liefhebber van NPO Radio 1 luister ik graag naar De Taalstaat, een vrolijk en informatief radioprogramma over de Nederlandse taal. Elke week geniet ik van schitterende taalvondsten en leer ik bij. Er is aandacht voor nieuws, boeken, poëzie, muziek, theater en onderzoek. Ook zijn er vaste rubrieken, zoals het Woord van de Week (bijv. ‘voorlentebloeier’) en de TNA (taalnatuuranalyse) van een BN’er (bijv. Prinses Laurentien). Het programma gaat bovendien jaarlijks op zoek naar de beste leraar Nederlands.

Radio: iedere zaterdag tussen 11-13 uur op NPO Radio 1.
Podcast: via de website van NPO Radio 1.
Twitter: @De_Taalstaat
Spotify: afspeellijst De Taalstaat.

Aanrader: luister naar de lange, ontwapenende interviews met Sylvia Witteman, Henny Vrienten en Jessica Durlacher.

Vele hemels boven de zevende

Vele hemels boven de zevende

Gisteren was ik lekker een melancholisch avondje uit in het DeLaMar Theater. Ik ging naar de theaterbewerking van Vele hemels boven de zevende, een familiedrama gebaseerd op de bestseller van Griet Op de Beeck. De voorstelling schuurt en schrijnt. Net als in het boek gaat deze vooral over eenzaamheid en de moeizame zoektocht naar geluk. Ondanks de sombere thematiek waren humor en liefde gelukkig niet ver weg. De monologen zijn ingenieus bewerkt tot dialogen, waardoor het boek knap tot leven komt op het toneel. Een aanrader!

Zie voor speellijst en trailer Bos Theaterproducties.

Vaktijdschrift voor tandartsen

Vaktijdschrift voor tandartsen

Sinds medio februari 2018 doe ik de eindredactie van een vaktijdschrift voor tandartsen: TandartsPraktijk. Dit doe ik samen met de vaste eindredacteur die me geleidelijk inwijdt in de wereld van de tandheelkunde. Opdrachtgever is Bohn Stafleu van Loghum (BSL). Naast bekende woorden als ‘glazuur’ en ‘verdoving’ kom ik nieuwe termen als ‘molaar’ en ‘uitneembare prothetiek’ tegen. Het blijft mooi werk om samen met anderen inhoudelijk lastige kost goed leesbaar te maken. Mijn ervaring met andere vakbladen voor medische professionals komt hierbij goed van pas. Alleen de duidelijke kleurenfoto’s bij de casuïstiek zijn nog even wennen. Smile!

ASUS vervangt HP

Bij een herstart van mijn bedrijf en herziene huisstijl hoort eigenlijk ook een nieuwe pc. Het duurde even voordat ik dit laatste onder ogen wilde zien, want mijn vertrouwde HP liet me nooit in de steek. Tot begin dit jaar. Na een reanimatiepoging was de koek echt op. Nu heb ik een gloednieuwe ASUS. Ik vertrouw op een prettige en snelle samenwerking voor minstens vijf jaar!